Zawory odpowietrzające
Dlaczego zawory odpowietrzające mają znaczenie?
Podciśnienie w pionie kanalizacyjnym — niewidoczny wróg każdej instalacji
Podczas spłukiwania wody z muszli klozetowej lub odprowadzania dużych objętości ścieków przez pion kanalizacyjny, ciśnienie w rurze spada gwałtownie poniżej ciśnienia atmosferycznego. Wartość podciśnienia może sięgać nawet -400 Pa, co wystarcza, by w ciągu kilku sekund wysysać wodę z syfonów podłączonego wyposażenia sanitarnego. Opróżniony syfon traci swoją barierę zapachową i bakteriologiczną — gazy kanalizacyjne zawierające siarkowodór, metan i inne toksyczne związki swobodnie przedostają się do pomieszczeń mieszkalnych. Zawór odpowietrzający, zainstalowany na szczycie pionu lub na gałęzi bocznej, natychmiast wyrównuje różnicę ciśnień, wpuszczając powietrze do wnętrza rury bez ryzyka wydostawania się zapachów na zewnątrz. To urządzenie kosztujące kilkadziesiąt złotych chroni inwestycję wartą dziesiątki tysięcy złotych.
Alternatywa dla tradycyjnego wyprowadzenia pionu ponad dach
Klasyczne rozwiązanie polega na wyprowadzeniu pionu kanalizacyjnego ponad połać dachową, gdzie otwarta rura zapewnia grawitacyjną wymianę powietrza. Jednak w nowoczesnym budownictwie takie rozwiązanie natrafia na liczne przeszkody — stropodachy zielone, tarasy użytkowe, szczelne membrany dachowe czy skomplikowane więźby uniemożliwiają swobodne przebicie się rurą. Zawór odpowietrzający, montowany w przestrzeni między stropem a sufitem podwieszanym lub w szachcie instalacyjnym, eliminuje konieczność takich prac. Norma EN 12380 precyzyjnie definiuje wymagania przepustowości — zawór musi być zdolny do przeprowadzenia minimalnie 28 litrów powietrza na sekundę dla średnicy DN 110, co pokrywa zapotrzebowanie typowego pionu mieszkalnego.
Rodzaje zaworów odpowietrzających
Zawory membranowe (automatyczne) — podstawowy typ do pionów kanalizacyjnych
Zawory membranowe działają na zasadzie elastycznej membrany z tworzywa EPDM lub silikonu, która otwiera się pod wpływem podciśnienia i zamyka szczelnie, gdy ciśnienie wyrównuje się z atmosferycznym. Są produkowane w średnicach DN 32, DN 40, DN 50, DN 75, DN 90 i DN 110 mm, przy czym DN 110 jest najczęściej stosowany na szczytach pionów głównych. Temperatura pracy wynosi od –10°C do +60°C dla standardowych modeli, a wersje do zastosowań zewnętrznych wytrzymują do –25°C. Membrana jest jedynym elementem ruchomym i nie wymaga żadnej obsługi przez cały okres użytkowania urządzenia, szacowany na minimum 25 lat. Montaż polega na wetknięciu bosego końca zaworu do kielicha rury kanalizacyjnej PVC lub PP — uszczelnienie zapewnia gumowy pierścień O-ring.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze zaworów odpowietrzających?
Zgodność wymiarowa z istniejącą instalacją
Podstawowym kryterium doboru jest średnica nominalna DN, która musi odpowiadać średnicy pionu lub gałęzi bocznej. Najczęstszy błąd inwestorów polega na zamówieniu zaworu DN 50 do pionu DN 110, zakładając że kształtka redukcyjna rozwiąże problem — tymczasem zredukowanie przepływu powietrza do mniejszej średnicy obniża przepustowość do wartości niewystarczającej dla pionu. Norma EN 12380 wymaga, by zawór miał tę samą średnicę co odpowietrzany pion. W Mal-Drew każdy produkt ma w karcie technicznej podaną zarówno średnicę kielicha, jak i przepustowość w l/s, co ułatwia prawidłowy dobór.
Temperatura i środowisko pracy
Zawory do kanalizacji pracują w środowisku o podwyższonej wilgotności i obecności agresywnych gazów (siarkowodór, amoniak). Membrana EPDM jest odporna chemicznie w szerokim zakresie, ale wersje silikonowe oferują lepszą odporność na ekstrema temperaturowe — do +200°C krótkotrwale. Do zastosowań zewnętrznych, np. w studzienkach rewizyjnych, należy wybierać zawory z obudową z tworzywa UV-stabilizowanego i membraną odporną na mróz. Zawory do c.o. na instalacjach solarnych muszą wytrzymać temperatury stagnacyjne dochodzące do 160°C — w Mal-Drew dostępne są odpowietrzniki solarne ze stali nierdzewnej spełniające ten wymóg.
Certyfikaty i normy
W Polsce stosowanie zaworów odpowietrzających do kanalizacji sanitarnej reguluje norma PN-EN 12380 (odpowiednik europejski EN 12380). Zawory do instalacji wodociągowych i c.o. powinny posiadać oznaczenie CE, deklarację właściwości użytkowych (DoP) i atest PZH, jeśli mają kontakt z wodą pitną. Hurtownia Mal-Drew dostarcza do każdego zamówienia komplet dokumentacji technicznej na żądanie — wystarczy zaznaczyć tę opcję przy składaniu zamówienia.
Największe błędy przy wyborze zaworów odpowietrzających
Montaż zaworu zamiast pełnego wyprowadzenia pionu bez analizy obciążenia
Zawór odpowietrzający nie jest zawsze pełnoprawnym substytutem wyprowadzenia pionu ponad dach. W budynkach wysokich powyżej 5 kondygnacji i przy dużym jednoczesnym obciążeniu instalacji (więcej niż 8 punktów odpływowych DN 50 podłączonych do jednego pionu) przepustowość nawet najlepszego zaworu DN 110 może okazać się niewystarczająca. Instalator, który dobiera zawór bez obliczenia obciążenia hydraulicznego pionu zgodnie z normą PN-EN 12056-2, ryzykuje że instalacja będzie działać poprawnie przy małym obciążeniu, a wyda się katastrofą zapachową podczas imprezy sylwestrowej, gdy wszystkie punkty odpływowe pracują jednocześnie. Przed zakupem warto skonsultować dobór z doradcami Mal-Drew.
Montaż poziomy zaworu pionowego lub zasłonięcie otworu wentylacyjnego
Zawory membranowe do kanalizacji (typ Durgo) są zaprojektowane do montażu pionowego — otwór wlotowy skierowany ku górze. Montaż poziomy powoduje, że membrana nie osiada prawidłowo pod wpływem grawitacji i zawór może nieszczelnie przepuszczać gazy kanalizacyjne na zewnątrz lub pozostawać stale otwarty. Drugi błąd to izolowanie akustyczne szachtu instalacyjnego pianką bez pozostawienia przestrzeni wokół zaworu — membrana potrzebuje swobodnego dostępu do powietrza z pomieszczenia lub przestrzeni technicznej, w innym wypadku przestaje działać i ciśnienie w pionie nie jest wyrównywane.
Porównanie zaworów odpowietrzających
|
Cecha |
Zawór membranowy kanalizacyjny |
Automatyczny odpowietrznik c.o. |
Ręczny zawór odpowietrzający |
|
Zastosowanie |
Piony kanalizacyjne PVC/PP |
Instalacje grzewcze i solarne |
Instalacje wodne, serwisowanie |
|
Średnice DN |
32 / 50 / 75 / 90 / 110 mm |
1/2" – 3/4" (gwint) |
1/8" – 3/8" (gwint) |
|
Ciśnienie robocze |
brak (grawitacja) |
do 10 bar |
do 10 bar |
|
Temperatura pracy |
–10°C do +60°C |
do +120°C (solarne do +150°C) |
do +110°C |
|
Materiał membrany/uszczelki |
EPDM lub silikon |
Nitryl / PTFE |
PTFE / mosiądz |
|
Działanie |
Automatyczne |
Automatyczne |
Ręczne |
|
Norma |
EN 12380 |
EN 1717 / EN 14336 |
— |
|
Wymóg obsługi |
Brak |
Brak |
Okresowe otwieranie |
Polecane produkty
Polecane produkty z kategorii Zawory odpowietrzające w Mal-Drew:
Zawór odpowietrzający CO automatyczny w korku ART850-25 L - Automatyczny zawór montowany w korku. Sprawdza się w instalacjach, gdzie liczy się bezobsługowość i szybkie odpowietrzanie układu.
Zawór odpowietrzający CO automatyczny z zaworem odcinającym ART554-15 - Praktyczny model wyposażony w dodatkowy zawór odcinający, co ułatwia konserwację i wymianę elementu bez konieczności spuszczania wody z instalacji.
Zawór odpowietrzający CO automatyczny z zaworem odcinającym chrom ART220-15 CH - Elegancka, chromowana wersja automatycznego odpowietrznika. Połączenie wysokiej trwałości i estetyki, idealne do nowoczesnych instalacji.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy zawór odpowietrzający może zastąpić wyprowadzenie pionu ponad dach?
W budownictwie do 4 kondygnacji i przy typowym obciążeniu instalacji — tak, pod warunkiem że dobrany zawór ma przepustowość zgodną z obliczeniem wg normy PN-EN 12056-2. Dla budynków wyższych lub z dużą liczbą punktów odpływowych zaleca się stosowanie zaworów jako uzupełnienie (np. na gałęziach bocznych), a nie jedyną formę wentylacji pionu. Prawo budowlane w Polsce nie zakazuje stosowania zaworów Durgo — wymagana jest jedynie zgodność z Warunkami Technicznymi (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.) i dokumentacją projektową.
Na jakiej wysokości montuje się zawór membranowy do kanalizacji?
Zawór powinien być zamontowany minimum 200 mm powyżej poziomu wejścia najwyżej podłączonej gałęzi bocznej na danej kondygnacji. Jeżeli zawór pełni funkcję głównego wentylowania całego pionu — umieszcza się go na szczycie pionu, minimum 200 mm powyżej posadzki najwyższej kondygnacji. Ważne jest też, by przestrzeń wokół zaworu była wentylowana — nie wolno zabudowywać go szczelnie w pianie akustycznej.
Jak często należy wymieniać zawór odpowietrzający do kanalizacji?
Dobrej jakości zawory membranowe z membraną EPDM projektowane są na trwałość 25–30 lat bez wymiany elementów. W praktyce membrana może ulec utwardzeniu lub deformacji w obecności agresywnych chemikaliów (wybielaczy, silnych odtłuszczaczy) wcześniej. Objawem zużytej membrany jest wyczuwalny zapach kanalizacyjny pomimo sprawnych syfonów. Wymiana samej membrany (o ile producent ją przewiduje jako część zamienną) kosztuje kilka złotych i trwa kilka minut — w ofercie Mal-Drew dostępne są membrany zamienne do popularnych modeli Viega i Wavin.
Czy zawór odpowietrzający wymaga atestów do stosowania w Polsce?
Tak — zawory do kanalizacji sanitarnej w budynkach przeznaczonych do użytku ludzi powinny posiadać krajową lub europejską ocenę techniczną potwierdzającą zgodność z EN 12380 oraz deklarację właściwości użytkowych (DoP) wymaganą przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego nr 305/2011 (CPR). Zawory do instalacji wodociągowej muszą ponadto posiadać atest Państwowego Zakładu Higieny (PZH), jeśli mają kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia. Wszystkie produkty oferowane przez Mal-Drew spełniają te wymagania, a dokumentacja dostępna jest na żądanie.
Zamów zawory odpowietrzające w Mal-Drew i zapomnij o problemach z zapachami
Prawidłowo dobrane i zamontowane zawory odpowietrzające to gwarancja komfortu użytkowników budynku przez dziesięciolecia. Hurtownia Mal-Drew oferuje pełen asortyment zaworów membranowych do kanalizacji w średnicach DN 32–110 mm, automatycznych odpowietrzników do instalacji grzewczych i wodociągowych oraz ręcznych zaworów serwisowych — wszystko w jednym miejscu, z dostawą do następnego dnia roboczego i fachowym doradztwem technicznym na każdym etapie realizacji.
Skorzystaj z wygodnego wyszukiwania na stronie Mal-Drew, wybierz interesujący produkt i sprawdź aktualne ceny hurtowe dostępne po zalogowaniu. W przypadku większych zamówień lub wątpliwości technicznych skontaktuj się bezpośrednio z naszymi doradcami — pomogą dobrać optymalny zawór do Twojej instalacji, przygotować zestawienie materiałowe i ustalić termin realizacji zgodny z harmonogramem budowy.